Beschrijving van een voedselbos

Als uitgangspunt geldt kortweg:

werken met de natuur in plaats tegen de natuur.

In een voedselbos worden de bomen, struiken en planten bewust gekozen en geplaatst om als geheel een ecosysteem te vormen dat zichzelf in stand houdt. Net zoals een echt bos dat doet.

Deze combinatie van begroeiing van verschillende hoogtes heeft als voordeel dat optimaal gebruik gemaakt wordt van het zonlicht per vierkante meter. Dit levert per oppervlakte meer opbrengst op dan wanneer maar een laag ingevuld is met een gewas, zoals bij bijvoorbeeld bij een veld vol kolen. Dus niet ieder jaar weer grond ploegen, inzaaien, bemesten, bespuiten, water geven, wieden en tenslotte oogsten en de grond kaal de winter in laten gaan. Dit landbouwsysteem hoort bij wat ‘permacultuur’ genoemd, permanente agricultuur.

Kenmerken:

  • Verbetering van de bodem.
    Een bodemleven van talloze onzichtbaar kleine tot zichtbaar grotere dieren, van protozoa en nematoden tot wormen en allerhande larven zorgt voor omzetting van organisch afval in voor planten opneembare voedingsstoffen. Het bodemleven is ook belangrijk voor plaagbestrijding: ze eten elkaar op.
  • Door de grond te bewerken wordt dit bodemleven telkens weer overhoop gegooid. Schimmeldraden, die wel tientallen meters lang kunnen zijn, worden kapotgetrokken, diertjes die diep in de grond leven komen aan de oppervlakte en andersom waardoor allebei de soorten doodgaan.
  • Heel gevarieerde beplanting.
    Wanneer een plaagdiertje opduikt dan is het volgende ‘prooi’gewas niet binnen bereik en kan de plaag zich vaak niet verspreiden.
  • Ontstaan van een milieu waarin het vochtig en warm is, vocht goed vastgehouden wordt in de bodem, waar bepaalde gewassen goed gedijen, zoals abrikozen en schapenbes.
  • Rekening houden met ontwikkeling van soorten.
    Als de ene soort volwassen is en vrucht draagt, is de andere aan het afsterven. Dit geldt bijvoorbeeld voor de pecan notenbomen en de amandelbomen.

Voedselbos, in het Engels Food Forest, is goed bekeken niet echt een bos. Het groeit nooit dicht. Er zijn open ruimtes waar zonlicht tot op de bodem kan komen. Noem het parkachtig. Of een boomgaardachtig park, zoals bij De Parkse Gaard. Er zijn veel variaties mogelijk, afhankelijk van de omstandigheden en de wensen van de beheerders. Maar altijd is het zowel een verrijking voor de natuurlijk en levert het een gezonde bodem en gezond voedsel op.

Verder lezen, dat kan via de volgende links:

Permacultuur Nederland cursus

Permacultuur Nederland planten

Groen Kennisnet dossier voedselbossen

Akker naar bos