‘Of je bos lust’

Schrijfster Marijn van Klingeren signeerde haar voedselboskookboek Óf je nog bos lust’ in de voedselboswinkel van Manon Botha in Oosterbeek. In de recepten komen planten voor die in ons bos groeien, en die deels wij leveren aan de voedselboswinkel, maar die ook elders makkelijk te vinden of te koop zijn. Kardoen of dagleliewortel kom je nou nooit tegen in een ‘gewoon’ kookboek. Hierin wel, in niet ingewikkelde recepten.

Voedselbossen, een voedselboswinkel, een voedselboskookboek, de reikwijdte van de voedselteelt  van meerjarige gewassen, in natuurlijke, biodiverse omgeving neemt toe!

 Bramen-meditatie

Door de riante stikstofneerslag in Nederland hebben wij twee keuzes: óf de dauwbraam terugdringen óf een ondoordringbaar voedselbos laten ontstaan. De dauwbraam doet het namelijk heel goed op een stikstofmenu en onze natte klei. Hoe gaat dat in zijn werk:

Een ervaringsverslag:

‘Het ging in vier fases:

  1. We werken van het pad af
  2. Het schiet totaal niet op, heeft dit wel zin?
  3. …..… [geen gedachten, zen-momentje]
  4. Goh, deze ranken leiden allemaal terug naar het punt waar we begonnen!’

(Ben)

Aan het einde van de bloeiboog

Insecten zoals de dagpauwoog of bijen, zweefvliegen en wespen vonden in de warme herfstzon van eind oktober nog voedzame nectar in bloeiende planten.  De klimop en herfstaster in het voedselbos vormen, samen wat er verder nog bloeit, het laatste staartje van wat de bloeiboog genoemd wordt. Dit is de opeenvolging van bloeiende planten vanaf het vroege voorjaar tot in de late herfst, waardoor er voor insecten altijd iets te eten valt.

De als volwassen insect overwinterende dagpauwogen en bijen hebben nectar nodig om de winter door te komen. Voor andere soorten zoals wespen en zweefvliegen zit het er bijna op en vormen de nagelaten eitjes, larven of poppen de toekomst van de soort. Een zachte herfst of winter houdt bloeiende planten en insecten nog lang actief. Iets wat steeds vaker te zien is.

Maar dat in de amandelwilg al weer katjes bloeien is onverwacht. De bloeiboog bijt in zijn eigen staart. De boog wordt een cirkel op deze manier. Waar gaat dit naar toe?

De Parkse Gaard, wesp, wingerd, herfst
De Parkse Gaard. Herfstasters,  dagpauwoog
wilg met katjes in herfst De Parkse Gaard

Notenkenners in het voedselbos

Eind augustus organiseerden Herman Janssen en Ton Baltissen vanuit de Nederlandse Notenvereniging samen met ons, een excursie door De Parkse Gaard. Veel mensen bleken geïnteresseerd in de combinatie van notenteelt en voedselbos.

Herman en Ton deelden de deelnemers in hun kennis over de notenbomen en –struiken die we onderweg tegenkwamen. Het belang van de onderstam werd besproken. Deze bepaalt de groeikracht van de gewenst soort die hierop geënt is. Groei vanuit de onderstam, van onder de entplek, weghalen, want deze gaat ten koste van die van de gewenste soort. Tegenwoordig worden ook hazelaars op een hoge onderstam van de Turkse boomhazelaar gekweekt, als een boompje dus. Hier hebben wij er sinds kort 4 van staan. Niet meer een warrige meerstammige struik maar noten die overzichtelijk recht naar beneden vallen.

Er klonken waarschuwende woorden over de schadelijke walnootboorvlieg en hazelnootboorder. Men probeert nu resistente rassen te kweken.

Wij lichtten toe hoe notenbomen een functie en plek hebben in een voedselbos. Alleen al door het belang van noten, samen met tamme kastanjes, voor een goede voeding (als alternatief voor vlees).

De hazelnoten hebben we bijvoorbeeld geplant achter de elzenrij. Elzen leggen stikstof vast , hazelnoten hebben veel stikstof nodig om eiwit te kunnen vormen.  En wat schaduw verdragen ze prima.  

Het werd een mooie bijeenkomst waar veel uitwisseling van informatie plaats vond. Met meer dan 20 enthousiaste mensen ging de groep eigenlijk buiten de voegen van de gaard, maar we manoeuvreerden ons erdoorheen.